کمک به برطرف کردن اختلالات خوانشی در کودکان؛ گزارشی از نشریه نیچر
این امر نه تنها موفقیت های تحصیلی آنها را به شکل منفی تحت تاثیر قرار می دهد بلکه حتی خطر ابتلاء به بیماری های روانی، درگیری های احساسی و اجتماعی را در آنها افزایش می دهد.

پزشکی و روانشناسی
گزارشایده برای پایان نامه

بیشتر از بیست سال گذشته بنیاد Dyslexia از پسری 9 ساله با نام الکساندر درخواست نمود تا به بیان و توضیح مشکلاتی بپردازد که به عنوان ناتوانی در خواندن و نوشتن درست کلمات شناخته می شود. الکساندر در نهایت شجاعت این طور توضیح داد:" من پسری با موهای بلوند و چشمان آبی و لبخندی ملیح هستم. اطرافیان همواره از زیبایی من صحبت می کنند، آیا شانش و اقبال به خاطر داشتن چنین کودکی به مادرم رو نکرده است؟ اما من عمیقا به دلیل مشکلاتی که در نوشتن شکل درست کلمات و خواندن آنها دارم تحت فشار زیادی بسر می برم و به همین علت داستان نویسی برایم به کابوس شبانه ای تبدیل شده است. در مدرسه قدیمی ما تا اتمام تکالیف مدرسه و درس های روزانه هیچ زمانی برای بازی در نظر نگرفته شده است و چون معمولاً هیچ وقت دیگری برای بازی باقی نمی ماند عملاً هیچ بازی نیز صورت نمی گیرد. به نظر معلمان مدرسه من پسر باهوشی هستم که هیچ تلاشی برای یادگیری انجام نمی دهم. فریاد تنها روشی است که آنها برای برقراری ارتباط با من بکار می برند. همکلاسی هایم مرا مسخره می کنند و این باعث شده تا احساس تنهایی کنم

 

     کمک به برطرف کردن اختلالات خوانشی در کودکان: آنچه تا تاکنون فراگرفته شده است.. 1

     مقدمه 1

     کودکانی که از مهارت های کامل در خواندن و نوشتن بهره مند نیستند، رفتارهای متفاوتی را به نمایش می گذارند 1

     رفتارهای خوانشی در کودکان بنا به دلایل پراکسیمال متفاوت.. 1

      بررسی رفتارهای خوانشی با distal های مختلتف.. 1

     کودکان با اختلالات خوانشی به طور همزمان از مشکلات مربوط به سلامت شناختی و عاطفی رنج می برند 1

     تاثیرگذاری بیشتر میانجیگرهای پراکسیمال نسبت به دیستالی. 1

     تبدیل داده های کنونی به شیوه های مبتنی بر شواهد و مدارک.. 1

     چکیده 1

کمک به برطرف کردن اختلالات خوانشی در کودکان: آنچه تا تاکنون فراگرفته شده است

تعداد زیادی از کودکان در فراگیری و کسب مهارت های خوانشی با مشکلات قابل توجهی روبرو هستند، این امر نه تنها موفقیت های تحصیلی آنها را به شکل منفی تحت تاثیر قرار می دهد بلکه حتی خطر ابتلاء به بیماری های روانی، درگیری های احساسی و اجتماعی را در آنها افزایش می دهد. به منظور کمک به کودکان با اینگونه مشکلات، دانشمندان فعال در این عرصه طی یک قرن گذشته تلاش های زیادی را به منظور شناخت و درک هر چه بیشتر ماهیت اصلی مشکلات خوانشی صورت داده اند. هدف از تهیه مقاله پیش رو بررسی خطوط کلی مطالبی است که تاکنون در این زمینه بدست آمده و سپس طراحی چهارچوبی به منظور ارزیابی عوامل دخیل در عدم یادگیری مهارت های خوانشی در کودکان و بکارگیری موثرترین روش های درمانی برای برطرف نمودن آنهاست.

مقدمه

بیشتر از بیست سال گذشته بنیاد Dyslexia از پسری 9 ساله با نام الکساندر درخواست نمود تا به بیان و توضیح مشکلاتی بپردازد که به عنوان ناتوانی در خواندن و نوشتن درست کلمات شناخته می شود. الکساندر در نهایت شجاعت این طور توضیح داد:" من پسری با موهای بلوند و چشمان آبی و لبخندی ملیح هستم. اطرافیان همواره از زیبایی من صحبت می کنند، آیا شانش و اقبال به خاطر داشتن چنین کودکی به مادرم رو نکرده است؟ اما من عمیقا به دلیل مشکلاتی که در نوشتن شکل درست کلمات و خواندن آنها دارم تحت فشار زیادی بسر می برم و به همین علت داستان نویسی برایم به کابوس شبانه ای تبدیل شده است. در مدرسه قدیمی ما تا اتمام تکالیف مدرسه و درس های روزانه هیچ زمانی برای بازی در نظر نگرفته شده است و چون معمولاً هیچ وقت دیگری برای بازی باقی نمی ماند عملاً هیچ بازی نیز صورت نمی گیرد. به نظر معلمان مدرسه من پسر باهوشی هستم که هیچ تلاشی برای یادگیری انجام نمی دهم. فریاد تنها روشی است که آنها برای برقراری ارتباط با من بکار می برند. همکلاسی هایم مرا مسخره می کنند و این باعث شده تا احساس تنهایی کنم"1.

این مشکل تنها به الکساندر اختصاص ندارد بلکه 16 درصد از کودکان تا اندازه ای با مشکلات مربوط به خواندن و نوشتن کلمات و 5% آنها با بحران های مداوم، جدی و قابل توجهی در این زمینه دست و پنجه نرم می کنند. تاثیرات این دست مشکلات تنها به ناتوانی در خواندن کتاب هایی چون هری پاتر یا اسنپ شات مربوط نمی شود بلکه افزایش خطر ترک تحصیل از مدرسه، خودکشی، حبس، اضطراب، افسردگی و ضعف در خودباوری عوارض جانبی دیگری هستند که سلامت کودکان را تهدید می کنند 6-3. بنابراین شناسایی و درمان کودکان با مشکلات فوق االذکر باید با سرعت هر چه تمامتر صورت گیرد.

برای بیش از یک قرن است که دانشمندان برای اختلالات خوانشی نام های دیگری چون "مشکلات خوانشی، اختلالات خواندن، ناتوانی در خواندن، ناهنجاری خوانشی و در نهایت خوانش پریشی افزایشی" انتخاب کرده اند، (Developmental dyslexia خوانش‌پریشی، دش‌خوانی یا دیسلکسیا اصطلاحی عام در تشریح معلولیت آموزشی است. این معلولیت موجب اختلال در روان‌خوانی و یا درک مطلب شده و می‌تواند خود را به عنوان یک مشکل در رابطه با واج‌خوانی و رمزگشایی، دیکته، مهارت شنوایی، حافظه‌کوتاه‌مدت، و یا نامگذاری‌سریع آشکار کند). با اینکه درک کامل اختلالات خوانشی در کودکان ممکن است یک قرن دیگر نیز به طول انجامد اما در طول این مدت نیز دانشمندان بیکار ننشسته و موفقیت های زیادی در این زمینه بدست آورده اند علاوه بر اینکه کودکان با تجربیاتی از این دست سرنخ های کلیدی در خصوص شناسایی عوامل اختلالات خواندن و درمان موثر و مفید آن در اختیار دانشمندان قرار داده اند.

کودکانی که از مهارت های کامل در خواندن و نوشتن بهره مند نیستند، رفتارهای متفاوتی را به نمایش می گذارند

یکی از یافته های دانشمندان در خصوص این گونه کودکان نشان می دهد که آنها در به نمایش گذاشتن اختلالات خواندن و نوشتن از الگوی یکسانی پیروی نمی کنند و هر بار اختلال تازه ای را به نمایش می گذارند (عدم شناسایی رفتار خوانشی در کودکان) 12-7. برخی از کودکان با اجرا و پیاده سازی ارتباط رایج میان اصوات و حروف، با مشکلات خاصی در خواندن و نوشتن کلمات جدید به شکل صحیح مواجه می شوند 7،8،13،14. این مشکل که از آن به عنوان ناتوانی در رمزگشایی و علامت گردانی آوایی نامبرده می شود را می توان با وادار کردن کودکان به خواندن ناواژه های جدید مانند YIT شناسایی نمود. حال آنکه برخی کودکان بدون دنبال کردن ارتباط رایج میان اصوات و حروف به خواندن و نوشتن کلمات مبادرت می ورزند و از این حیث با مشکلات مخصوص به خود روبرو می شوند. آنها برای خواندن کلمات نوشته شده از حافظه تصویری خود کمک می گیرند بدون اینکه با مرتبط کردن اصوات و حروف به یکدیگر موفق به خواندن کلمات شوند 16، 15، 13، 7. در برخی مواقع از این مشکل به عنوان ضعف در دیدن کلمات یا ضعف بصری در هنگام خواندن نامبرده می شود. برای شناسایی این قبیل مشکلات در کودکان می توانید از آنها بخواهید کلمات استثناء مانند Yatch را تلفظ کنند. در مقابل برخی از کودکان در علامت گردانی آوایی و شناسایی بصری کلمات هیچ مشکلی ندارند بلکه از ناتوانی در خواندن فصیح و سلیس کلمات رنج می برند 19-17. برای شناسایی مشکل عدم فصاحت کودکان باید از آنها بخواهید تا با سرعت هر چه تمامتر به خواندن لیستی از کلمات یا جملات مبادرت کنند. با این وجود برخی از کودکان بدون داشتن مشکلاتی نظیر علامت گردانی آوایی، ضعف بصری در خواندن کلمات و شیوایی قادر به درک معانی کلمات و جملات خواننده شده نیستند. برای تشخیص عارضه عدم درک مطلب صحیح 20 باید از کودکان بخواهید تا چندین پاراگراف را با صدای بلند بخوانند تا از این طریق مطمئن شوید آنها از توانایی خواندن فصیح و درست کلمات برخوردارند و سپس برای اطمینان از درک مطلب درست سوالاتی را در مورد آنچه خوانده اند مطرح کرده و از آنها بخواهید به آنها پاسخ دهند. ذکر این نکته ضروری است که بیشتر کودکان دارای ترکیبی از مشکلات مطرح شده فوق هستند 21. به عنوان مثال دیکته کلمات نوشته شده توسط الکساندر نشان می دهد که او از ناتوانی علامت گردانی آوایی برخوردار است چرا که در نوشتن کلمه playtime دقت لازم را نداشته و آن را به غلط Plytime نوشته است. بعلاوه دانش بصری کلمات در الکساندر به علت اشتباهات املایی در کلمات استثناء مانند sead به جای said با مشکلاتی روبروست. بنابراین مطالب فوق نشان می دهند که رفتار کودکان در اختلالات خوانشی کلمات به طور قابل توجهی از یک کودک به دیگری متفاوت می باشد.

رفتارهای خوانشی در کودکان بنا به دلایل پراکسیمال متفاوت

اطلاعات دیگری که در خصوص کودکان با مشکلات خوانشی بدست آمد نشان می دهد که برخی رفتارهای خوانشی مانند خواندن غلط کلمات جدید لزوماً دارای همان دلیل پراکسیمال در دیگر رفتارهای خوانشی نیست. دلیل پراکسیمال به مولفه ای در سیستم شناختی اطلاق می شود که به طور مستقیم و بلافاصله همان رفتار خوانشی را ایجاد می کند 24-22. بیشتر رفتارهای خوانشی شامل بیش از یک دلیل پراکسیمال می باشند. با ذکر این مطلب می توان گفت چندین مدل نظری و محاسباتی خوانشی از مولفه های شناختی چندگانه تشکیل شده اند که با عملکرد مشترک آنها رفتار خوانشی به شکل درست صورت می گیرد (برای مشاهده این مطلب به صفحات 28-25 منبع رجوع کنید). در حالیکه مدل های مربوطه از برخی جنبه ها با یکدیگر تفاوت دارند اما همه آنها دارای مولفه های شناختی هستند که 1) توانایی تشخیص حروفی مانند s، خوشه های حروفی مانند SH و کلمات نوشتاری مانند SHIP را نشان می دهند 2) توانایی تشخیص و تولید اصوات کلامی مانند Sh""i" و "P" و کلمات گفتاری مانند ship نیز از طریق این گونه مولفه های شناختی تعریف می گردند 3) توانایی دسترسی به دانش ذخیره شده در خصوص معانی کلمات مانند قایق شناور و 4) ارتباط میان این دست مولفه ها با ویژگیهای گوناگون همه از این طریق نشان داده می شود. ایجاد اختلال در هر یک از مولفه های فوق مستقیماً و بلافاصله موجب بروز اختلال در رفتار خوانشی در ابعاد مختلف می گردد. بنابراین پژوهشگران رفتار خوانشی ضعیف را با توجه به اطلاعات نظری و محاسباتی موجود به دلایل چندگانه پراکسیمالی نسبت می دهند. این یافته ها تا حدی ویژگیهای دلایل پراکسیمال را آشکار می کنند.

بررسی رفتارهای خوانشی با distal های مختلف

نتایج بدست آمده نشان می دهد که بروز رفتار خوانشی کاملاً یکسان در کودکان با دلیل پراکسیمالِ دقیقاً مشابه لزوماً به معنای وجود distal های کاملاً یکسان و برابر نمی باشد. Distal ها اثرات فواصلی بر روی رفتار خوانشی برجا می گذارند 24-22. آنها به این حقیقت اشاره می کنند که خواندن مهارتی فراگرفتنی است که با گذشت زمان توسعه می یابد و به توانایی های شناختی دیگری نظیر قدرت حافظه، تمرکز و مهارت های زبانی کودک و ... بستگی دارد. بسته به میزان نقاط ضعف و قوت کودکان در توانایی های فوق الذکر و نحوه تاثیر آنها بر یادگیری در طول زمان، کودکان ویژگیهای رشدی و دیستالی متفاوتی را در تعریف علل اختلالات خوانشی به جا می گذارند. با وجود تفاوت های بیان شده، برای اختلالات سیستم خوانشی یکسان می توان مسیرهای موقتی متفاوتی را تعریف کرد.

همانطور که در قسمت های قبلی نیز به آن اشاره گردید به عنوان مثال رفتار خوانشی رایج در کودکانی که از توانایی خوانشی ضعیفی برخوردارند به شکل غلط های خوانشی در کلمات جدید دیده می شود که با استفاده از ناواژه ها مانند YIT می توان از وجود این گونه اختلالات آگاه شد. در حقیقت برخی از محققان از این اختلال به عنوان نشانه بارز ناتوانی خوانشی نام می برند 29. با توجه به مدل های تئوری و محاسباتی، یکی از علل پراکسیمال در بروز اختلالات خوانشی وجود نارسایی در دانش ارتباطی میان حروف و اصوات زبانی است. با این وجود چه عاملی موجب بروز پراکسیمال و خوانش ضعیف ناواژه ها می گردد؟ فرضیات فراوانی در توجیه این موضوع وجود دارد. "فرضیه قابل توجه نقص و ناتوانی در تولید صدا" از اختلالی تاثیرگذار در پردازش صداهای گفتاری با محوریت زبان حکایت دارد، در حقیقت توانایی یادگیری به منظور ایجاد ارتباط میان محرک های نوشتاری و صداهای گفتاری (مانند حروف) از این طریق تحت تاثیر قرار می گیرند 30. در "فرضیه نقص در یادگیری جفت های متداعی" اختلال خوانشی با ایجاد ارتباط cross-modal بر مبنای حافظه در هر دو حوزه بصری (حروف) و کلامی (آواهای کلامی) با تاثیر بر یادگیری اصوات و حروف (به مرجع صفحه 31 مراجعه کنید) صورت می گیرد. در "فرضیه اختلال در توجه بصری" کمبود توجه در نقطه مرکزی اختلال قرار می گیرد و شکل گیری واحدهای ارتوگرافیک در کلمات فرعی را تحت تاثیر قرار می دهد مانند حروفی که در عملیات پردازش میان اصوات و حروف مورد استفاده قرار می گیرند 32. این سه فرضیه نشان می دهند که چرا یک رفتار خوانشی مستقل مانند رفتار خوانشی ناواژه ها در کنار اختلال ارتباط میان اصوات و حروف ممکن است از یک دلیل دیستالی یکسان برخوردار نباشد (مانند اختلال در تولید اصوات، اختلال در یادگیری جفت های متداعی و اختلال در نشان دادن توجه بصری). بعلاوه فرضیات فوق احتمال اینکه علل دیستالی در کودکان با رفتارهای خوانشی ضعیف به اندازه دلایل پراکسیمال و رفتارهای خوانشی (نه بیشتر) متفاوت باشند را افزایش می دهد.

کودکان با اختلالات خوانشی به طور همزمان از مشکلات مربوط به سلامت شناختی و عاطفی رنج می برند

یکی دیگر از مواردی که در رابطه با کودکان با اختلالات خوانشی بدست آمد این حقیقت است که بسیاری از آنها و نه تمام کودکان در دیگر جنبه های سلامت شناختی و احساسی خود از همایندی (comorbidity) برخوردارند. یافته های بدست آمده در خصوص سلامت شناختی نشان می دهد که درصد قابل توجهی از کودکان نه تنها به با اختلالات خوانشی بلکه نقص در صحبت روبرو هستند 39-33. از سوی دیگر این یافته ها بیانگر آنند که کودکان با اختلالات خوانشی به اختلال کم توجهی در مقیاس وسیع نیز مبتلا هستند. ناهنجاری کم توجهی مشکلی عصبی است که موجب بروز کم توجهی، عدم تمرکز و حواس پرتی در کودکان می گردد (به صفحات 42-40 در بخش مرجع مراجعه نمایید). شواهدی که در رابطه با سلامت عاطفی وجود دارد مبین آن است که کودکان با اختلالات خوانشی نسبت به کودکان معمولی اضطراب بیشتری را متحمل می شوند (بدین منظور به صفحات 43 و 44 مرجع مراجعه کنید). حتی کمبود خودانگاری را می توان به عنوان درک منفی کودکان از خود در حوزه ای خاص مانند خودانگاری تحصیلی تعریف کرد (بدین منظور به صفحات 45 و 46 بخش مرجع مراجعه نمایید).

این حقیقت که کودکان با اختلالات خوانشی از نظر شناخت همایندی و عاطفی علاوه بر رفتار خوانشی و اختلالات دیستالی و پراکسیمالی در اینگونه رفتارها با یکدیگر تفاوت دارند برداشتی را به جود می آورد که نشان دهنده پیچیدگی تقریباً بی حد و حصر اینگونه اختلالات خوانشی است. با این حال می توان با استفاده از الگوهای دیستالی و پراکسیمال این پیچیدگی را تا حدی به سادگی تبدیل کرد. مخصوصاً با توجه به بروز اختلالات دیستالی یا پراکسیمال در خواندن یا هر دو آنها، همایندی در کودکان با اختلالات خوانشی باید دسته بندی شوند. به عنوان مثال مشکل کنونی کودک در تلفظ واژگان در گفتار را می توان به شکل بروز دلایل پراکسیمال در رفتار خوانشی کلمات تعریف کرد چرا که بنا بر مدل های تئوری و محاسباتی خوانشی، دانش واژگانی مستقیماً مهارت دقت در خواندن کلمات یا درک مطلب را پایه ریزی می کند. با این حال مشکل قبلی کودک در تلفظ واژگان در گفتار - آشکار یا نامشهود- را می توان به دلایل دیستالی در خواندن کلمات نسبت داد. عدم درک صحیح از معانی کلمات با کاهش انگیزه کودک مانع از مشارکت وی در خواندن می گردد (دلایل دیستالی)، این امر خود می تواند رشد و توسعه رمزگشایی آوایی و شناخت بصری کلمات (دلایل پراکسیمال) و متعاقباً دقت در خواندن کلمات و روانی در خواندن (رفتار خوانشی) را با مشکل روبرو سازد. در نتیجه الگوهای پراکسیمال و دیستالی از نقش موثر و مفید آنها در تشریح زنجیره علت یابی اتفاقات در ایجاد ارتباط میان رفتار خوانشی و دلایل بروز احتمالی اینگونه رفتارها خبر می دهند.

الگوی دیستالی و پراکسیمال همچنین می توانند در تشریح روابط دوجانبه میان همایندها در اختلالات خوانشی و رفتارهای خوانشی بکار گرفته شوند. به عنوان مثال چنانچه کودک با اختلالات خوانشی از اعتماد به نفس و خودانگاری بالا در تحصیل برخوردار نباشد (دلایل دیستالی) در این صورت انگیزه لازم برای توجه به دروس خواندنی (دلایل دیستالی) را از دست می دهد که خود موجب اختلال در یادگیری ارتباط آوایی-حروفی (دلایل پراکسیمال) می گردد، در نتیجه کودک با اختلال در خواندن کلمات مواجه می گردد (رفتار خوانشی). همزمان نمی توان نقش " اثرات سببی معکوس" در این موضوع را نادیده گرفت. خواندن نادرست کلمات در کلاس درس (دلایل دیستالی) ممکن است به طور کلی تمام توانایی های کودک در یادگیری را زیر سوال ببرد (دلایل پراکسیمال) که به کاهش خودانگاری و اعتماد به نفس آنها منجر می شود. بنابراین می توان از الگوهای دیستالی و پراکسیمال به منظور کمک به توسعه فرضیات در بررسی اینکه آیا همایندی در اختلالات خوانشی به شکل دیستالی، پراکسیمال یا در نتیجه خوانش ضعیف وجود دارند استفاده نمود. سرانجام تمام فرضیات فوق باید از طریق مطاالعات آموزشی -تجربی مورد بررسی قرار گیرند.

تاثیرگذاری بیشتر میانجیگرهای پراکسیمال نسبت به دیستالی

کودکان با اختلالات خوانشی در اثر رویارویی با یک سلسله بی نظیر از عوامل خارجی و میانجیگرها مانند بینایی سنجی رفتاری، جراحی زیبایی، موسیقی کلاسیک، لیوان های رنگی، آموزش های صوتی، بازیهای کامپیوتری، روغن ماهی، آواها، آموزش های حسی-حرکتی، مراقبه برای تقویت داخلی گوش ،شناخت واجی، تندخوانی، تمرین حافظه، تشخیص بصری کلمات و شبکه های فرکانس فضایی و یادگیری واژگان ترغیب می شوند. در حالیکه بسیاری از میانجی های فوق به لحاظ علمی مستند هستند اما تنها عده معدودی از آنها به روش آزمایش تصادفی کنترل‌شده (Randomized controlled trial) (RCT نوعی آزمایش علمی است که در کارآزمایی‌های بالینی بهترین نوع آزمایش به شمار می‌رود. در آزمایش تصادفی کنترل‌شده، مشارکت کنندگان در آزمایش به صورت تصادفی به حداقل دو گروه تقسیم می‌شوند: گروه اول که تحت درمان مورد آزمایش قرار می‌گیرند و گروه دوم، گروه کنترل، که برای مقایسه به کار می‌روند. هر یک از مشارکت‌کنندگان باید وظیفه خود را تا حد معین کامل کنند. پس از اتمام آزمایش، برخی از نتایج در دو گروه تحت آزمایش و گروه کنترل با هم مقایسه می‌شوند تا روابط علت و معلولی بین درمان و پاسخ به درمان ارزیابی شوند) مورد آزمایش قرار گرفته اند. RTC ها برای ارزیابی تمام انواع درمان ها یک متد استاندارد طلایی به شمار می روند، بنابراین متد بکار گرفته شده باید میزان اثرگذاری درمان دارویی را ثابت کند.

به منظور سامان بخشیدن به بی نظمی موجود در انواع میانجی ها که مدعی رفع اختلالات خوانشی هستند می توان از الگوهای دیستالی و پراکسیمال برای تقسیم بندی آنها به دو گروه استفاده نمود. 1) میانجی های پراکسیمال: اینگونه میانجی ها که یادگیری را بر دلایل پراکسیمال خوانش رفتاری مبتنی می کنند به عنوان بخشی از سیستم شناختی در خواندن (مانند یادگیری آوایی و واژگانی) به شمار می روند و 2) میانجی های دیستالی: اینگونه میانجی ها بر دلایل دیستالی خوانش رفتاری (مانند لنز رنگی، داروی داخلی گوش) مرکز می شوند. ایده ایجاد تمایز میان میانجی های دیستالی و پراکسیمال از طریق نتایج بررسی اصولی تمام مطالعاتی که از روش RCT به منظور ارزیابی میانجی ها در اختلالات خوانشی استفاده می کنند حمایت می گردد 47. این مطالعات به ارزیابی اثرات لنزهای رنگی یا روشن، دارو، یادگیری حسی-حرکتی، شناخت واجی، درک مطلب، شیوایی در خواندن، پردازش آوایی و روش درمانی sunflower در درمان اختلالات خوانشی در کودکان می پردازد. شناسایی تنها 22 RCT یکی از یافته های کلیدی در این بررسی به شمار می آید که نشان دهنده شمار کمی از میانجی های استاندارد طلایی با وجود تعداد زیادی از میانجی هایی است که قبلاً به عنوان کمک به رفع مشکل اختلالات خوانشی معرفی گردیدند. دومین یافته کلیدی در این بررسی نشان داد که اکثر میانجی های RCT به ارزیابی درجه سودمندی و تاثیر آموزش های آوایی که به منظور افزایش توانایی درک ارتباطات آوایی- واژگانی در یادگیری کلمات تازه فراگرفته می شوند می پردازند. سومین یافته کلیدی بیانگر آن است که تنها یکی از انواع میانجی ها قادر به تولید اثرات موثق و قابل اعتماد آماری شده است. این میانجی همان آموزش های آوایی هستند که بر بهبود دلایل پراکسیمال در اختلالات خوانشی کلمات (ارتباط واژه- آوایی) متمرکز می شوند. در مقابل، توجه میانجی ها بر دلایل دیستالی در اختلال خوانشی هیچ اثر موثق و قابل اعتماد آماری را در برنداشت. نتایج این بررسی اصولی این احتمال را افزایش می دهد که میانجی های متمرکز بر آواها – دلایل پراکسیمال رفتار خوانشی- از تاثیر و کارایی بیشتری نسبت به میانجی های متمرکز بر دلایل دیستالی برخوردار باشند. به عبارت دیگر هر چه میانجی به رفتار خوانشی اختلال یافته نزدیک تر باشد احتمال اثرپذیری آن نیز افزایش می یابد.

تبدیل داده های کنونی به شیوه های مبتنی بر شواهد و مدارک

دانسته های کنونی ما در خصوص اختلالات خوانشی در کودکان و مشکلات خواندن و نوشتن ناهماهنگی پیچیده ای را به تصویر می کشد به طوری که احساس ناامیدی و تسلیم در مقابل شرایط فوق را تقویت می کند. با این حال و با وجود تناقضات موجود، این ناهماهنگی پیچیده اطلاعات مهم و کلیدی را در خصوص نحوه چندبرابر کردن اثر میانجی ها در اختلالات خوانشی کودکان به دست می دهد. اولاً این حقیقت که ماهیت رفتار خوانشی در کودکان از یکی به دیگری متغیر است بیانگر اولین گام در شناسایی یک میانجی موثر در اختلالات خوانشی است که به ارزیابی وجوه مختلف خواندن مانند دقت در خواندن کلمات، شیوایی در کلام و درک مطلب می پردازد. تست های استاندارد بسیاری برای ارزیابی توانایی درک مطلب کودکان به صورت رایگان در Word Reading Test –Second Edition (CC2) Castles and Coltheart به آدرس اینترنتی www..motif.org.au و با پرداخت هزینه در York Assessment قرار داده شده است 48 تا بدینوسیله کودکانی که در مهارت های خواندنی نظیر دقت، فصاحت و درک مطلب نمره کمی گرفته و عملکرد ضعیفی دارند و یا کودکان با میانگین سنی پایین از سایرین مشخص گردند. با توجه به تجربیات کسب شده معلمینی که از آموزش کافی در اجرا و مدیریت اینگونه تست ها برخوردارند می تواند براحتی مرحله اول را پشت سر بگذارند.

دوماً این حقیقت که رفتار خوانشی ضعیف در کودکان می تواند از چندین دلیل پراکسیمال مختلف متاثر باشد نشان دهنده گام دومی است که به معنای آزمودن علل پراکسیمال بالقوه در بروز رفتار خوانشی ضعیف می باشد. این نقطه همان مکانی است که مدل های شناختی خوانشی به شکل نقشه خوانی ظاهر شده و با در اختیار قرار دادن توضیحات شفاف در خصوص فرایندهای پردازش کلیدی به طور مستقیم پایه های رفتار خوانشی موفقیت آمیز را بنا می کنند. در این مرحله می توان یکبار دیگر از تست های استانداردی استفاده کرد که با پرداخت هزینه از طریق Peabody Picture Vocabulary Test Fourth Edition در کمپانی آموزشی Pearson 50 و به صورت رایگان در Letter Sound Test در وب سایت www.motif.org.au در دسترس می باشد. تمام معملین تعلیم دیده به راحتی می توانند به مدیریت و برگزاری تست های فوق بپردازند.

سوماً این حقیقت که کودکان با اختلالات خوانشی شناخت همایندی و اختلالات عاطفی نسبتاً متفاوتی را تجربه می کنند بیان می کند که ارزیابی توانایی های زبانی کودکان با اختلالات خوانشی، توجه، اضطراب، افسردگی و خودانگاری به سود آنها بوده و مفید واقع می شود. در این صورت اطلاعات فوق مشخص خواهد کرد که آیا کودکان برای رشد و توسعه در دیگر حوزه ها به حمایت سایرین نیاز دارند یا خوانش وابسته به میانجی در آنها به منظور افزایش اثربخشی آنها نیازمند مطابقت با اختلالات همایندی می باشد. گفتار درمانگران تعلیم دیده و با تجربه به ارزیابی زبان گفتاری در کودکان می پردازند، عصب شناسان در ارزیابی میزان توجه کودکان بسیار حرفه ای عمل می کنند و روانشناسان بالینی برای سنجش و ارزیابی سلامت عاطفی کودکان از تخصص لازم برخوردار می باشند.

هنگامیکه اختلالات پراکسیمال، شناخت همایندی، مشکلات مربوط به سلامت عاطفی و رفتارهای خوانشی در کودکان با اختلالات خوانشی تشخیص داده می شوند این امکان وجود دارد تا با طراحی یک میانجی مناسب مطابق با نیازهای آنها در جهت رفع اینگونه اختلالات حرکت نماییم. شواهد و بررسی های اصولی صورت گرفته توسط Galuschka و همکاران 47 نشان می دهد که این میانجی باید به جای توجه بر اختلالات دیستالی، بر اختلالات پراکسیمال در رفتار خوانشی کودک متمرکز باشد. دو آزمایش کنترل شده صورت گرفته اخیر 53، 52 و بررسی اصولی بعدی نشان می دهد که می توان با آموزش آزادانه اختلالات پراکسیمال، امکان بهبود رفتارهای آنها را فراهم نمود. نتایج مطالعات و بررسی های فوق به صورت تجربی مبین آن است که امکان راه اندازی جریان میانجی های پراکسیمال با خواندن دستورالعمل متخصصین امر و یا برنامه های آموزشی خوانشی به صورت آنلاین وجود دارد.

چکیده

به طور خلاصه می توان گفت طی قرن گذشته یا بیشتر، مطالب فراوانی در خصوص اختلالات خوانشی و افراد درگیر بدست آمده است. در طول این مدت مشخص شد که 1) هر یک از کودکان با اختلال خوانشی، رفتار خوانشی کاملاً متفاوتی را به معرض نمایش می گذارند، 2) رفتار خوانشی در کودکان از چندین دلیل پراکسیمال و دیستالی تشکیل شده است، 3) برخی از کودکان با اختلالات خوانشی به عارضه همایندی در دیگر حوزه های شناختی و سلامت عاطفی مبتلا هستند و سرانجام اینکه 4) میانجی هایی که بر دلایل پراکسیمال یک رفتار خوانشی متمرکز می گردند ممکن است بیشتر از دلایل دیستالی مثمرثمر باشند. مجموع دانسته های فوق اطلاعاتی را در مورد بهترین روش های اجرایی در کمک به کودکان مبتلاء به اختلالات خوانشی فراهم می سازد. ما مخصوصاً باید بنا به سه دلیل زیر به ارزیابی اختلالات خوانشی در کودکان با سطح عملکردی ضعیف اقدام کنیم:

         1 وجود طیف وسیعی از رفتارهای خوانشی

         2 وجود دلایل پراکسیمال در تعریف هر یک از رفتارهای خوانشی

          3 وجود همایندی در سلامت شناختی و عاطفی

این امکان وجود دارد تا برنامه های میانجی اختصاصی برای هر یک از کودکان متناسب با شناخت همایندی یا مشکلات عاطفی آنها طراحی شود به نحوی که مطالعه دلایل پراکسیمال در بررسی هر یک از رفتار یا رفتارهای خوانشی، مورد هدف قرار گیرد. این استراتژی که نیازمند تلاش هماهنگ و یکپارچه میان معلمان، متخصصین امر و والدین است از ارزش بی حد و حصری برخوردار است. با این حال و با توجه به شواهد علمی این روش تاکنون مفیدترین روشی بوده است که در کمک به کودکان با اختلالات خوانشی مورد استفاده قرار گرفته است.

 

برگرفته ازNature.com

عنوان: Helping children with reading difficulties: some things we have learned so far

ناشر: Nature

تاریخ انتشار: 2017 ,Mar

تعداد صفحات: 4

قیمت: 9500 تومان

روانشناسی

دانلود اصل مقاله به زبان انگلیسی